Audytor wewnętrzny – rola i wymagane kwalifikacje

Zawód audytora wewnętrznego rozwinął się wraz z rozwojem międzynarodowych korporacji oraz dużych firm. Coraz większe zapotrzebowanie na usługi audytu wewnętrznego wynikają ze wzrostu złożoności procesów zachodzących w danych firmach, a także skali zasięgu ich działalności.

Audyt wewnętrzny pełni funkcje doradczą dla kadry zarządzającej oraz funkcje kontrolne, za które ta kadra zarządzająca odpowiada. Dostarcza informację o kluczowych procesach zachodzących wewnątrz firmy oraz identyfikuje nieefektywne systemy funkcjonowania. W związku z tym od osób przeprowadzających audyt wewnętrzny wymagana jest niezależność i obiektywność. Aby opinia audytora była niezależna, nie powinien on oceniać swoich przełożonych. Aby opinia audytora była obiektywna nie może on ponosić odpowiedzialności za decyzje, które podejmuje kadra zarządzająca. Do obowiązków audytora wewnętrznego należy:

• ustalenie stanu faktycznego odnośnie funkcjonowania procesów zachodzących wewnątrz firmy

• określanie i analiza przyczyn i skutków uchybień

• przedstawianie uwag i wniosków w sprawie usunięcia uchybień oraz usprawnienia działalności będącej przedmiotem audytu.

Zawód audytora wewnętrznego jest bardzo interdyscyplinarny, wymaga wielkiej wiedzy, myślenia, krytycznej analizy faktów, a także współpracy z ludźmi na różnych stanowiskach. Dlatego audytor wewnętrzny powinien cały czas podnosić swoje kwalifikacje i umiejętności. Aby zostać audytorem wewnętrznym trzeba posiadać:

• wykształcenie wyższe, preferowane jest ekonomiczne lub techniczne

• podstawowa znajomość standardów rachunkowości według których dana firma raportuje

• umiejętności analizy i wyciągania wniosków

• predyspozycje osobowościowe takie jak: dokładność, terminowość, uczciwość

• znajomość języków obcych państw, w których dana firma działa

Audyt wewnętrzny potrzebny jest również w sektorze publicznym. W Polsce wymagania dotyczące zawodu określa Ustawa o finansach publicznych z 2009 roku. W myśl ustawy Audytorem Sektora Publicznego może zostać osoba, która posiada dyplom ukończenia studiów podyplomowych, posiada uprawnienia biegłego rewidenta lub ponad dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego. Musi posiadać również jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Fraud Examiner (CFE), Certified Financial Services Auditor (CFSA) albo w latach 2003-2006 zdała egzamin na audytora wewnętrznego Przed Komisją Egzaminacyjną powołana przez Ministra Finansów. Audytor wewnętrzny w sektorze publicznym może ubiegać się o stanowisko między innymi w urzędach, ministerstwach, agencjach rządowych, starostwach oraz w gminach. Z dane stanowisko posiada zwiększoną ochronę stosunku pracy i do zwolnienia audytora konieczna jest zgoda Ministra Finansów.