Instytucja tymczasowego aresztowania polega przede wszystkim na zapewnieniu prawidłowego biegu toku postępowania karnego. Może ono nastąpić zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i w trakcie postępowania głównego, to znaczy w postępowaniu jurysdykcyjnym, przed sądem.
Aby zaistniała możliwość zastosowania tymczasowego aresztowania, musi zaistnieć jedna z następujących przesłanek, mianowicie:
- w przypadku, gdy pojawia się uzasadniona obawa, że sprawca czynu zabronionego dokona ucieczki lub będzie próbował ukryć się po jego popełnieniu,
- zachodzi podejrzenie, że sprawca czynu będzie mataczył w sprawie dokonania przestępstwa, to znaczy utrudniał postępowanie karne na przykład przez zastraszanie ewentualnych świadków przestępstwa, albo też nakłaniał ich do składania fałszywych zeznań, które miałyby korzystnie wpłynąć na jego sytuację,
- w przypadku, kiedy sprawca dokonał przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu innej osoby; w takiej okoliczności tymczasowe aresztowanie służy przede wszystkim zapewnienia ofierze przestępstwa bezpieczeństwa.

Przed zastosowaniem tymczasowego aresztowania najczęściej występuje zatrzymanie przez policję. Warto nadmienić, że może ono nastąpić również przez obywateli, którzy przyłapali sprawcę zaraz po dokonaniu przestępstwa, w takiej okoliczności niezbędne jest jednak przekazanie jak najszybciej sprawcy przestępstwa w ręce policji – często w takim wypadku, gdy kogoś zatrzymujemy powinniśmy zadzwonić do swojego adwokata z zapytaniem jak postępować dalej. Zatrzymanie nie jest tym samym co „bycie karanym” bądź „skazanym”. Prowadzone rejestry osób zatrzymanych pomagają wyłącznie w przyszłości w odszukiwaniu sprawców przestępstw. W przypadku jakichkolwiek problemów z dotrzymywaniem terminów aresztu/zatrzymania osobie zatrzymanej pomoże praktycznie każda kancelaria adwokacka. Zatrzymanie przez policję również musi mieć swoje uzasadnienie, to znaczy jeśli nie zachodzą odpowiednie przesłanki, policja nie może tego zrobić. Jeśli sprawca jest podejrzany o popełnienie przestępstwa – jest to przesłanka ku temu, aby sprawcę zatrzymać. Muszą wyniknąć takie okoliczności, które bezwzględnie przemawiają za tym, że to właśnie ta osoba mogła popełnić przestępstwo. Samo zatrzymanie nie powinno trwać dłużej niż 48. W przepisach kodeksu postępowania karnego określono, że sprawcę należy bezzwłocznie zwolnić, w razie przestania istnienia przesłanek do zatrzymania. Po 48 godzinach, jeśli nie zostanie wydane postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, Policja ma obowiązek zwolnić podejrzanego z zatrzymania.
Każdy zatrzymany przez policję musi zaraz po zatrzymaniu uzyskać informację na temat tego, z jakiego powodu został zatrzymany oraz powinien zostać poinformowany o wskazanych ustawą kolejnych etapach postępowania względem niego. Istnieje możliwość, że zatrzymanie następuje bądź bezzasadnie bądź przeprowadzone zostaje niezgodnie z prawem. W takim przypadku podejrzanemu służy odszkodowanie bądź zadośćuczynienie. Policja nie może również zatrzymać tej samej osoby na podstawie tych samych dowodów i przesłanek dwa razy.
Stopka autorska: kancelaria adwokacka – http://bartoszuk.com